Status Ochronny Obszar Chronionego Krajobrazu Dolina Przysowy, Ostoja IBA nr 145, planowany obszar Natura 2000. Na terenie gm. Szczawin Kościelny znajduje się rezerwat Jezioro Szczawińskie.
Obszar Chronionego Krajobrazu - Dolina Przysowy to obszar łąk torfowych okresowo zalewanych - najczęściej jest to okres 2 wiosennych miesięcy, rozciągający się od wsi Szczawin (pow. gostyniński) poprzez wsie Raków-Czarnów-Model-Pacyna-Luszyn-Stępów (granica woj. mazowieckiego i łódzkiego)dalej już na terenie łódzkiego przez Złaków Borowy i Koscielny aż do ujscia do Bzury. Teren jest bardzo urozmaicony, łąki porastane są miejscami dużymi kępami krzewów, przecinane rowami i dawnymi wyrobiskami po wydobyciu torfu - obecnie tworzą tzw. kanały np.: Kanały Pacyńskie. Dość blisko łąk znajdują się lasy co przyczynia się do uatrakcyjnienia obserwacji (można obserwować migrujące stada ptaków z linii lasu np.: pod Luszynem lub w Złakowie nie płosząc ich nawet z odległości 30 metrów!). Obecność lasów zwiększa tez różnorodność obserwowanych tu gatunków.
Gęsiowisko Za Stępowem ciągnie się Dolina rzeki Słudwi - która zasilana jest przez doływajacą do niej w tej okolicy rzeczkę Przysowę. Teren jest bardzo podobny i gromadzi podobne ilości ptaków.
Najciekawiej dla ptasiarzy jest tu niewątpliwie wiosną, kiedy rozlewiska gromadzą tysiące ptaków wodno-błotnych. Szczególnie dużo jest tu gęsi zbożowych, białoczółek i gęgaw oraz czajek które tworzą ogromne stada. Zawsze wiosną są tu bataliony, czaple białe (ostatnio także latem), bieliki, siewki złote. Najliczniej sze obserwowane stada to ok. 12 tyś gęsi białoczelnych oraz ok. 8 tyś zbozowych, ok. 3tyś siewek złotych, ok. 5tyś czajek - obserwacje w 2008 roku - teren od Modela do Złakowa,
Reszta roku Pora letnia to okres obserwacji gniazdujących tu błotniaków łąkowych, bekasów, rycyków, krwawodziobów, żurawi, jednak wymaga to już dłuższego pobytu. O ile wiosną w ciągu godziny można zobaczyć niemal wszystkie gatunki z załączonej listy obserwowanych ptaków to, latem wymaga to już większego wysiłku i cierpliwości. Ostatnio próby założenia gniazda podejmują bieliki i bociany czarne które obserwowane były tu cały rok.
Jesień i zima mogą być interesujące dla miłośników ptaków drapieżnych, ponieważ przez 6 miesięcy łatwo można zaobserwować tutaj, wyjątkowo mało płochliwe błotniaki zbożowe i myszołowy włochate. Można też obserwować wąsatki, srokosze, bąki, bączki.
We wsi Złaków Kościelny można popatrzeć zawsze i prawie w każdym miejscu na pustułki, płomykówki które maja zawieszone na miejscowym kościele 6 budek lęgowych (wszystkie zajęte).
Nadmienić wypada, że fachowej i szczegółowej inwentaryzacji obserwowanych gatunków na tych terenach dotychczas nie zrobiono, choć wiadomo , że kilka lat temu gniazdowały tu bataliony (stawy stępowskie), a nawet obserwowane były kraski (wieś Złaków).
Najciekawsze obserwacje z dolin to:
gęś tybetańska-2008r.,
bernikle białolice-12 os. - 2009r,
sokół wędrowny - co roku na wiosnę pojedyńcze osobniki
siewka złota - 7000 (siedem tysięcy) + 2 tyś - 2011
gęś białoczelna - 15000 - 21000 - wiosna 2011
siewnica - 1 os. 2008r. łęczak- kilkadziesiąt os. - 2011.
bataliony - stada od kilkudziesięsiu do kilkuset co roku wiosna (ok. 6 tygodni)
bieliki- ostatnio cały rok,
orzechówka - 1 os., 2008 rok
błotniaki zbożowe - max. 5 osobników(2008 rok , zima)
błotniaki łąkowe - gniazdujące - ok. 7 par
Błotniak Stepowy - 2011
tekst: Rafał Klimczak
Obserwacje oraz fotografie : Rafał Klimczak, Łukasz Kałębasiak
W maju 2011, zdjęcia umieszczane na stronie przekroczyły liczbę 500 i rozmiar 1GB. Sekcja samodzielnie pokrywa koszty utrzymania serwera. By tych kosztów nie zwiększać podjęta została decyzja o umieszczeniu zdjęć w przestrzeni nieodpłatnie udostępnionej przez Galerię Martin.